Inbreng D66 kadernota

Burgemeester, college, raadsleden en toehoorders

Ik wil beginnen met een vergelijking van de volledig gezonde chauffeur die in een gigantisch verkeersongeval terechtkomt, zeg maar een verkeersramp.

In de rampenbestrijding kennen we het begrip TRIAGE ofwel de eerste diagnostiek op het terrein van het ongeval. In de triage worden slachtoffer categorieën onderscheiden

• T1 categorie: gewonden van wie het leven onmiddellijk wordt bedreigd
• T2 gewonden wiens leven na enkele uren wordt bedreigd
• T3 gewonden wier leven niet wordt bedreigd en die zelfstandig richting ziekenhuis kunnen
• T4 Opgegeven gewonden. stabiliseren en daarna met spoed naar het ziekenhuis

Het vervelende is dat je als je te lang wacht met diagnosticeren en behandelen, slachtoffers van een lichtere categorie in een zwaardere categorie terechtkomen. T1 gewonden (onmiddellijke dreiging) en de T2 gewonden worden eigenlijk al direct op de plaats van het incident/ramp geholpen. Lichaamsfuncties worden gestabiliseerd en soms wordt direct op de plaats tot een zware levensreddende operatie besloten. Alles tot doel om de patiënt zo te stabiliseren dat die in het ziekenhuis verder kan worden geholpen en de overlevingskans maximaal wordt.

Eigenlijk zijn de gemeentefinanciën te vergelijken met het slachtoffer van de verkeersramp: van heel gezond naar ernstig gewond. Voor de crisis stonden we er nog riant voor: een sluitende begroting en voldoende geld in de kas om mooie dingen te doen. De crisis kwam echter als een vrachtauto al denderend over ons heen. Gelukkig is wat D66 betreft de diagnose T2: ernstig gewond maar nog niet levensbedreigend, maar……………….. wel eerst stabiliseren en dan snel naar ziekenhuis.

Dit is wat de kadernota doet: een pakket met maatregelen die 7 miljoen opbrengt (van de vooralsnog 25 in totaal want we weten niet wat het nieuwe kabinet ons brengt, of liever gezegd "ons haalt"). Kortom het slachtoffer wordt gestabiliseerd.

Moeten we daar blij mee zijn: ja en nee.

JA omdat we een gedegen en voor de inwoners pijnloze slag kunnen maken.

NEE, omdat dit uiteraard ook gepaard gaat met inkrimping van het ambtenarenapparaat waardoor de druk op het apparaat vele malen groter wordt en de ambtenaren - die met hart en ziel voor de gemeenschap werken - worden geraakt in hun bestaanszekerheid. Kortom D66 vraagt de gemeente met klem om ook een zorgzame gemeente te zijn voor de eigen ambtenaren en een goed sociaal flankerend beleid te ontwikkelen en gedwongen ontslagen zoveel mogelijk te vermijden. Van werk naar werk zouden we willen zeggen.

De kadernota geeft voor de komende periode de beperkingen en kansen aan op beleidsinhoudelijk en financieel gebied. Gelukkig ook kansen bijvoorbeeld het verbeteren van de inkoopfunctie. D66 zou echter willen oproepen om te bezien of er nog meer kansen liggen, bijvoorbeeld door het anders inrichten van de functie van sociaal raadsman. Durf te kijken over de grenzen van de eigen gemeente mogelijk zijn met andere gemeente functies of functionaliteiten te delen. In goed Nederlands en wij zijn een partij van het onderwijs wordt dit ook wel het "sharen" genoemd.

De kadernota zoals nu voorligt kunnen wij aanvaarden. De gemeente moet (helaas) zwaar bezuinigen: 25 miljoen op ongeveer 90 miljoen relatief vrij besteedbare ruimte want de rest van de gemeentebegroting ligt allemaal wettelijk vast. 25 miljoen op 90 miljoen, als je het twee keer zegt dringt de enormiteit van de operatie waar wij voor staan pas echt goed tot je door. meer dan een kwart van het relatief vrij besteedbare budget moet worden bezuinigd. Dan kunnen we wel stellen dat we te maken hebben met een T2 slachtoffer: ernstig gewond en als het niet binnen zes uur (en maak er in dit geval zes maanden van) opereren dan kunnen we het slachtoffer genoegzaam opgeven. We moeten bezuinigen en dan kunnen we niet meer van te voren zeggen dat eigen heilige huisjes overeind moeten blijven. Dan moeten we zoals de arts op het rampterrein met veel kennis van zaken snijden. De komende maanden gaat het college samen met de inwoners het debat aan en gaan wij als politieke partijen het debat aan. Ik roep iedereen op om dit debat zonder dogma's en met een open agenda aan te gaan en ook de komende periode tegen inwoners van de gemeente te durven zeggen: ik weet niet of dit haalbaar is want we moeten bezuinigen. D66 zal deze eerlijkheid consequent uitdragen. Waar we zelf willen snijden weten we nog niet. We hebben een open mind en zijn altijd pragmatisch. We wachten de discussie over de kerntaken dan ook met spanning af. D66 zet nog geen rem op de discussie, dat vinden we onethisch. Iedereen die het wil weten kan nagaan wat wij belangrijk vinden, maar dat valt en staat met een financieel gezonde gemeente, want uiteindelijk alleen een financieel gezonde gemeente is een leefbare gemeente.

Tot slot. Impopulaire maatregelen zullen niet te vermijden zijn. Het gaat pijn doen en iedereen zal het in meer of mindere mate gaan voelen. Essentieel is daarom bij alle betrokkenen, inwoners, organisaties, instellingen en ambtenaren zoveel mogelijk begrip en acceptatie (draagvlak) te kweken voor de noodzaak en voor de te maken keuzes. Alleen dan kunnen we voorkomen dat individuele frustraties het hele bezuinigingsproces gaan frustreren. Informeren, betrekken en terugkoppelen is hierbij de sleutel. Kortom, communiceren en nog eens communiceren, vooraf, tijdens en achteraf.

Peter van Dolen