Programmabegroting spreektekst

Voorzitter, geachte bezoekers, college en collega raadsleden

In de vorige raad stond de kadernota centraal. Daar heb ik de gemeente vergeleken met een slachtoffer na een ernstig ongeluk. De eerste hulp vond plaats en dat was de taakstelling op de organisatie. Een taakstelling van 7 miljoen. Ik vind dat we het college maar zeker de ambtenaren een compliment voor moeten geven want 7 miljoen is een besparing van naar boven afgerond 1/3 van de 25 miljoen die in het collegeakkoord als taakstelling is opgegeven. 1/3 in je eigen vlees durven snijden. Dat vraagt om keuzes. Fundamentele keuzes. Als de ambtenaren dat kunnen, dan moeten wij dat ook durven Moet dat rücksichtslos of durven we te kijken naar wat voor een gemeente we willen zijn en vervolgens heldere keuzes te maken. Voor dat laatste staat D66. En dat gaat pijn doen. Pijn omdat we zoals een regisseur bereid moeten zijn om "onze darlings te killen" met als gevolg dat het totaal beter wordt.

Natuurlijk hebben wij een aantal belangrijke uitgangspunten. Ik verwees vorige keer naar ons verkiezingsprogramma maar ik verwacht niet dat deze aansporing voldoende was voor mijn collega’s in de raad om het D66 verkiezingsprogramma er inderdaad bij te pakken. Daarom maar even hier:

• D66 stelt de mens centraal: vrij, gelijkwaardig en mondig.
• Wij streven naar een democratische, duurzame en open samenleving, waarin vrijheid even vanzelfsprekend is als sociale samenhang. Een samenleving waarin burgers verantwoordelijkheid zijn voor hun omgeving.
• Een omgeving waarin werk, persoonlijke ontwikkeling, vrije tijd en zorg goed te combineren zijn. Samen leven doe je zelf!

D66 wil een Leidschendam-Voorburg

• waar je woont in een aantrekkelijke, veilige en groene leefomgeving;
• waar mensen met vertrouwen in zichzelf en in elkaar samenleven;
• waar mensen hun leven vorm kunnen geven zoals zij dat willen. Of ze nu oud of jong, allochtoon, man of vrouw zijn;
• waar voldoende voorzieningen zijn voor hen die daar behoefte aan hebben;
• waar onderwijsvoorzieningen en kinderopvang binnen de financiële mogelijkheden van de gemeente prioriteit hebben;
• waar mensen ook zelf hun steentje bijdragen aan de instandhouding van die leefbare, veilige en groene omgeving. Dit door niet alleen hun eigen belangen na te streven, maar ook oog te hebben voor de belangen van hun medemensen;
• waar we elkaar kunnen aanspreken op het gooien van afval op straat of op het veroorzaken van geluidsoverlast en waarin we ons gesteund voelen door bestuur en politie;
• waar het bestuur in samenspraak met de burger zijn besluiten neemt. Niet praten tot iedereen het eens is maar wel uitleggen waarop keuzes worden gemaakt;
• waar ruimte is voor innovatieve activiteiten van ondernemers.

D66 wil de Kerntakendiscussie niet voeren vanuit wat we niet kwijt willen, maar hoe we met minder en harde keuzes toch de stad kunnen blijven die we willen zijn. Hierbij niet makkelijk de rekening bij de inwoners leggen door de lasten te verhogen. Wel eigen bijdragen vragen waarvoor nu nog subsidies worden verstrekt. Hier wel goed zorgen voor een vangnet voor hen die het echt zelf niet kunnen.

D66 staat voor een degelijke financieel beheer van het huishoudboekje. Dat moet ook voor toekomstige inwoners goed op orde zijn. Harde ingrepen zijn onvermijdelijk. Niet de kaasschaaf maar het durven maken van stevige keuzes. D66 durft met open mind kritisch te kijken naar de taken van de gemeente. Durft keuzes te maken en tegen de wind in naar draagvlak hiervoor te zoeken. Ik zal enkele voorbeelden geven om concreet te worden.

• minder wegonderhoud waar dat kan
• effectievere vuilnisverwijdering,
• goede dienstverlening in plaats van optimale dienstverlening (80/20 regel)
• geen subsidie meer voor jeugdleden, tenzij ouders het echt niet zelf kunnen betalen
• sober maar doelmatig bestuur en communicatie uitingen
• groenonderhoud anders vormgeven
• focus aanbrengen in het milieubeleid

Beter een aantal acties goed doen dan vele half of symbolisch.

Dat we als gemeente de komende kerntakendiscussie echt zorgvuldig moeten kijken naar wat we wel en niet doen omdat er echt zwaar weer aan komt wordt duidelijk als we de paragraaf over het weerstandvermogen opslaan. De verhouding risicocapaciteit tot het risico-na-kansberekening is gezakt tot 1,54. Ter vergelijking: bij de vorige begroting bedroeg deze ratio nog 3,4 , het jaar daarvoor 6,7 en daarvoor zelfs nog meer. Het risico dat de reserves mogelijk niet voldoende groot zijn, is dus hoe dan ook fors toegenomen.

Dit betekent dat eventuele financiële ongelukken bij bijvoorbeeld infrastructurele projecten als het damcentrum moeilijker kunnen worden opgevangen. De combinatie van deze onzekerheid en het afgenomen weerstandsvermogen betekent dus dat er bij de kerntakendiscussie weinig marge is voor eventuele onzekerheden m.b.t. de financiële effecten van beleidskeuzes en andere frivoolheden.

Voorzitter ik ga bijna afsluiten, bijna omdat ik nog één heel belangrijk punt wil aanraken. Leidschendam-Voorburg is een mooie gemeente om in de wonen. We staan op de 75 plaats van beste gemeente van Nederland. Aan onze grenzen wordt echter gerommeld. Ons groen dreigt als we niet blijven opletten blauw of rood te worden. Blauw voor wegen en rood voor gebouwen. Ik heb het over de Vlietrandzone. Uit de media heeft D66 begrepen dat de gemeente Den Haag voorlopig geen Masterplan voor de Vlietzone maakt. Geen plan zet de deur open voor ongebreidelde en voortschrijdende verrommeling en het landen van ongewenste bedrijfsterreintjes, loodsen en andere blikvervuiling. Voor een kwalitatief hoogstaande Vlietzone op termijn moeten nu beslissingen worden genomen. Het is noodzaak om nu de basis te leggen voor een robuuste groenstructuur. Of in de Vlietzone in de toekomst gebouwd gaat worden of gerecreëerd, nu is de tijd om te beginnen met de aanleg van een groen casco. Projectontwikkelaars en particulieren moeten niet alle vrijheid krijgen om hun gang te gaan en van de Vlietzone een onsamenhangend geheel te maken. Geen ad-hoc-bebouwing, maar een plan waarover is nagedacht en niet in de waan van de dag bedacht. We weten immers nog niet hoe de wereld er over 10/15 jaar uitziet. Kortom D66 roept het college op om zo spoedig mogelijk met het college van Den Haag en andere betrokkenen rond de tafel te gaan zitten om toch een integrale gebiedsvisie op te stellen en hierbij het de provinciale structuurvisie als vertrekpunt te nemen. In deze visie is opgenomen dat de Vlietzone overwegend groen dient te blijven. Vandaar de volgende motie.

Voorzitter ik ga afronden. De huidige programmabegroting kan onze instemming hebben. De kerntakendiscussie zal helder maken wat voor gemeente we willen zijn. Dit vraagt om politieke keuzes en om eerlijke politiek. D66 kunt u daar op aanspreken.